სრული გზამკვლევი უგლუტენო დიეტის შესახებ

Gluten Free Diet | PDF with Foods You can Eat and Not (schaer.com)

 

უგლუტენო დიეტა შესაძლოა დამაბნეველი ჩანდეს, განსაკუთრებით დასაწყისში, თუმცა სწორად მოწოდებული სანდო ინფორმაცია საქმეს ძალიან ამარტივებს. ამ სტატიაში ნახავთ ინნფორმაციას სწორად დაგეგმილ უგლუტენო დიეტის შესახებ!

რა არის გლუტენის თავისუფალი დიეტა?

გლუტენი არის ცილის სახეობა, რომელიც გვხვდება ზოგიერთ მარცვლეულში, მათ შორის ხორბალში, ქერსა და ჭვავში. უგლუტენო დიეტაში არმარტო ეს ინგრედიენტებია ამოღებული, არამედ პროდიქტები, რომელიც შიცავს ამ ინგრედიენტებს ან მის კვალს. მაგალითად ფქვილი ან ხორბლის შემასქელებელი, რომლესაც უმატებენ სხვადასხვა პროდუქტს შესასქელებლად.

იმის გამო, რომ ქერი, ჭვავი და განსაკუთრებით ხორბალი საკმაოდ გავრცელებული ინგრედიენტებია, საჭიროა ყურადღება უგლუტენო დიეტის დაცვის დროს.

ძირითადი საკვები პროდუქტების უმრავლესობა გლუტენისგან თავისუფალია, თევზიდან და ფრინველიდან დაწყებული ახალი ხილისა და ბოსტნეულის მთელი ასორტიმენტით დამთავრებული.

უგლუტენო დიეტის დაწყების მიზეზები

არსებობს სერიოზული მდგომარეობები, რა დროსაც  მნიშვნელოვანია გლუტენისგან თავის არიდება, კერძოდ, ცელიაკია ან გლუტენის აუტანლობა, ან გლუტენის არაცელიაკიური მგრძნობელობა.

ცელიაკია არის აუტოიმუნური მდგომარეობა, რომლის დროსაც, გლუტენის ნაწლავში მოხვედრის შემდეგ სხეულის იმუნური სისტემა თავს ესხმის საკუთარ ქსოვილებს და აზიანებს წვრილი ნაწლავის ლორწოვანს. ადამიანებს, რომლებსაც აქვთ ეს მემკვიდრეობითი მდგომარეობა, შეიძლება განიცადონ სხვადასხვა სიმპტომები, მათ შორის კუჭის ტკივილი, დაღლილობა, წონის დაკლება და ანემია.

ამჟამად ცელიაკიის მქონე ადამიანებისთვის ერთადერთი მკურნალობა არის მკაცრი, უგლუტენო დიეტის დაცვა.

არაა ცნობილი, რამდენად მკაცრად უნდა დაიცვას გლუტენის მგრძნობელობის მქონე ადამიანმა უგლუტენო დიეტა. შესაძლებელია, რომ ზოგიერთმა ადამიანმა, რომელსაც აქვს გლუტენის არაცელიაკიური მგრძნობელობა, უსიამოვნო შეგრძნების გარეშე აიტანოს გლუტენის მცირე რაოდენობა.

როგორ დავიწყოთ უგლუტენო დიეტა?

დიეტაზე გადასვლამდე უნდა ისწავლოთ როგორ ამოიცნოთ რომელი საკვები შეიცავს გლუტენს. ზოგ შემთხვევაში ეს ცალსახაა, მაგალითად, ხორბლის ფქვილით დამზადებული პური. თუმცა ზოგჯერ მეტი ყურადღება და ცოდნაა საჭირო.

უგლუტენო საკვების იდენტიფიცირების უმარტივესი გზაა შეფუთვაზე „უგლუტენო“ ეტიკეტის და ოფიციალური გადაჯვარედინებული თავთავის სიმბოლოს მოძებნა – რასაც Schär-ის ყველა პროდუქტზე ნახავთ.

პროდუქტში ხორბლის  არსებობის შესახებ ალერგენზე გამაფრთხილებელი ინფორმაციაც დაგეხმარებათ, სადაც ყოველთვის უნდა იყოს ხორბალი მითითებული, რაც ნიშნავს რომ მასი გლუტენია. თუმცა, ეს არ არის მაინც არ გვაძლევს 100% სანდო პასუხს, რადგან არსებობს გლუტენის შემცველი ინგრედიენტები, რომლებიც არ შეიცავს ხორბალს.

ასეთი, შეფუთული საკვების გარდა, რომლის ეტიკეტების და შეფუთვის შეფასება შესაძლოა სტრესული იყოს, არსებობს ბუნებრივად უგლუტენო პროდუქტი, მაგალითად ახალი ხილი და ბოსტნეული,  ასევე ახალი თევზი და ახალი ხორცი, კვერცხი და რძე. შეიძლება აღმოაჩინოთ, რომ თქვენი უგლუტენო საყიდლების სია ძალიან არ განსხვავდება ძველი სიისგან და მარტივად შეძლებთ მოამზადოთ კერძი, რომელსაც თქვენც მიირთმევთ და სხვასაც გაუნაწილებთ.

 

რომელი საკვებია უგლუტენო?

ეს არის ბუნებრივად უგლუტენო პროდუქტების სია, რაც ნიშნავს, რომ ყურადღების გამახვილება საჭიროა მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ დამუშავებული ვარიანტები შეგხვდებათ.

 

• Ხილი
• ბოსტნეული
• ხორცი და ფრინველი
• თევზი და ზღვის პროდუქტები
• Რძის პროდუქტები
• ზეთები და ცხიმები
• ლობიო და პარკოსნები
• თხილი და თესლი

Ხილი და ბოსტნეული

100% გლუტენის გარეშეა თუ ისინი დაუმუშავებელ ფორმაშია. შესაძლოა 100 % უგლუტენო არ იყოს თუ მაგალითად გაყინულია და დამატებული აქვს რაიმე არომატი, ან დაკონსერვებული ხილი ან ბოსტნეულია დანამატებით. ნებისმიერი შეფუთული საკვების ეტიკეტირების შემოწმება უნდა გახდეს  უგლუტენო დიეტაზე მყოფი ადამიანის ჩვევა.

ხორცი და ფრინველი

იგივე ამბავია: ჯალათების დახლზე გაყიდული ახალი ვერსიები, როგორც წესი, 100% უცვლელი ხორცია, მაგრამ ჩვენ სიფრთხილე გვმართებს დამუშავებულ ყველაფერთან, როგორიცაა ძეხვეული. შეფუთულ ხორცპროდუქტებში, ჰოთდოგები და ჰამბურგერები შეიძლება დამზადდეს გლუტენის შემცველი ინგრედიენტებით, როგორიცაა სოიოს სოუსი, ფქვილი ან პურის ნამსხვრევები.

თევზი და ზღვის პროდუქტები

ასევე უგლუტენოა  დაუმუშავებელი ფორმით, თუმცა დამუშავებულ ფორმებს სჭირდება ყურადღება. ამის აშკარა მაგალითია პურის ფქვილში შემწვარი თევზი, მაგრამ შეიძლება შეხვდეთ ნაკლებად თვალსაჩინო ინგრედიენტებს შეფუთული თევზის პროდუქტში ან გაყინულ მზა კერძში.

Რძის პროდუქტები

ბუნებრივი ფორმით, რძე უსაფრთხოა. თუმცა, რძის კოქტეილი ან სმუზი შეიძლება უსაფრთხო არ იყოს. რძის შემცველ სასმელებზე ყურადღბა მიაქციეთ და მოერიდეთ ალაოს არომატიზატორს. ანალოგიურად, იოგურტი, ყველი, ნაყინი და სხვა რძის პროდუქტები: შეამოწმეთ ინგრედიენტები, მოძებნეთ ინფორმაცია ალერგენების შესახებ და გადახაზული თავთავის ნიშანი. სუფთა კარაქი კვერცხი უსაფრთხია.

ცხიმები და ზეთები

ცხიმები და ზეთები ასევე არის უგლუტენო, გამონაკლისია ზოგიერთი სამზარეულო სპრეი და ზეთები, რომლებიც შეიცავს დამატებით ინგრედიენტებს.

ტკბილი საკვები

შაქარი, თაფლი და ბევრი ტკბილი სასმელი ასევე გლუტენის გარეშეა. მაგრამ ბევრი შოკოლადის  და სხვა ტკბილი ხემსი ხშირად შეიცავს გლუტენს.

 

ლობიო და პარკოსნები

ლობიო, პარკოსნები, თხილი და თესლი ბუნებრივად უგლუტენოა, თუმცა ფრთხილად უნდა იყოთ დამუშავებული პროდუქტების მიმართ, რომლებიც არომატიზებულ ან წინასწარ მოხარშულ სოუსშია.

თხილი და თესლეული

ასევე ბუნებრივად გლუტენის გარეშეა, მაგრამ უპრიანია ყოველთვის შეამოწმოთ  ეტიკეტი, იგივე ეხება ჩირსაც.

მარცვლეული

არსებობს უამრავი მარცვლეული, რომელიც უგლუტენოა, მათ შორის წიწიბურა, შვრია, ტკბილი სიმინდი, ფეტვი, ქინოა, სორგო და ბრინჯი. თუმცა დაკვირვება და დარწმუნეა მნიშვნელოვანია, რადგან ჯვარედინი დაბინძურება პრობლემაა  (როცა გლუტენი შემთხვევით დააბინძურებს ხოლმე წარმოების პროცესში)

რა უნდა ავიცილოთ უგლუტენო დიეტაზე

სუპერმარკეტში ბევრი პურის პროდუქტი და ორცხობილა არ არის უგლუტენო, მაგრამ ორიგინალი გლუტენიანი ვარიენტების უგლუტენო ალტერნატივებიც რაოდეონობრივად იზრდება,  მაგალითად  Schär-ის უგლუტენო საკვების სრული ასორტიმენტი, რომელიც ასევე შეიცავს მაკარონისა და პიცის ბაზას, ორ პროდუქტს, რომლის ჩვეულებრივი ვერსია შეიცავს გლუტენს.

დამუშავებული საკვები შეფუთულ ფორმებში უნდა შემოწმდეს და ყურადღება მიაქციოთ ეტიკეტირებას. თუ პაკეტს არ აქვს ეტიკეტი გლუტენის გარეშე, უმჯობესია ყურადღებით დააკვირდეთ და ბოლომდე წაიკითხოთ! ბევრი პროდუქტი არ შეიცავს გლუტენს, მაგრამ აფრთხილებს მომხმარებლებს ჯვარედინი დაბინძურების რისკის შესახებ, რადგან ქარხანაში, სადაც ისინი დამუშავდა, მუშავდება გლუტენიანი კვების ხაზებიც.

საჭიროა თუ არა  უგლუტენო დიეტის სამუდამოდ დაცვა?

ცელიაკიით დაავადებული ადამიანისთვის უგლუტენო დიეტა არის ერთადერთი მკურნალობა, რომელიც ამჟამად ხელმისაწვდომია, ასე რომ დიეტის დაცვა მთელი ცხოვრებაა საჭირო.

სხვებისთვის კი, ვისაც გლუტენის არაცელიაკიური მგრძნობელობა აქვთ, უცნობია, რამდენად მკაცრად უნდა დაიცვან უგლუტენო დიეტა. შესაძლებელია, რომ ზოგიერთმა ადამიანმა, რომელსაც აქვს გლუტენის არაცელიაკიური მგრძნობელობა, შეძლონ მცირე რაოდენობით გლუტენის ატანა უსიამოვნო შეგრძნების გარეშე.

.